Zuid-Afrika kiest #3: iedere stem telt

In maart werd me door het thuisfront gevraagd of ik wilde stemmen voor de gemeenteraad en nu ook weer voor de Europese verkiezingen die er aan zitten te komen. In beide gevallen was/ben ik niet in staat zelf te gaan stemmen, omdat ik hier in Kaapstad zit. Mijn eerste reactie op deze vraag was dat het me niet zo veel uitmaakte of mijn stem nu wel of niet werd uitgebracht. Inmiddels ben ik erachter dat als ik dit mijn klasgenoten zou vertellen, ze me voor gek zouden verklaren!

Bijna iedere stemgerechtigde hier in Zuid-Afrika is er trots op dat hij of zij zijn stem mag uitbrengen. De verkiezingen zijn dan ook een hele happening. Niet alleen aan het rumoer op straat, de affiches aan de muur of de mensen die gekleed gaan in de kleur van hun partij is te zien dat de verkiezingen hier leven. Vooral de manier waarop de mensen er over praten en het feit dat voor de verkiezingen een nationale vakantiedag wordt gegeven, laat zien dat stemmen in Zuid-Afrika belangrijk is. Rijen dik stond het dan ook afgelopen 7 mei bij de stembureaus. 

Hoe kan ik dan zo laks over mijn stem denken? Natuurlijk zijn de Gemeenteraad- en Europese verkiezingen niet helemaal hetzelfde als de Tweede Kamer verkiezingen, maar het feit dat ik in eerste instantie vrij gemakkelijk denk over het uitbrengen van mijn stem is een groot verschil met hier. Iets wat me aan het denken heeft gezet rondom de verkiezingen van afgelopen 7 mei. 

De hoge opkomst van stemmers, 80,5% afgelopen verkiezingen, in Zuid-Afrika zorgt hier en daar misschien voor organisatorische problemen, maar het geeft ook aan dat de bevolking nog steeds gelooft in de kracht van de democratie. In Nederland is dat geloof veel minder sterk geworden. Daar heeft in 2012 74,6% van de stemgerechtigde zijn stem uitgebracht. In vergelijking met vroeger, dan spreek ik over 50-60 jaar geleden, scheelt dat zo'n 20%. En voor bijvoorbeeld de Europese verkiezingen, die er nu weer aan zitten te komen, is de laatste keer maar 36,8% van de stemmers komen opdagen. 

Die percentages geven aan dat het stemmen in Nederland veel minder belangrijk wordt gevonden. In Nederland bestaat de democratie natuurlijk al veel langer dan de 20 jaar jonge democratie van Zuid-Afrika. Maar uiteindelijk is het dat gebrek aan belangstelling voor het stemmen, dat een gezonde democratie de das om doet. Hoewel mensen in Zuid-Afrika weten dat de leidende partij niet makkelijk te veranderen is, denken ze nog steeds dat hun stem uitmaakt. Wat dat betreft kan Nederland nog wat leren van de jonge en enthousiaste democratie in Zuid-Afrika. 

Waaronder ik: mijn stem, waar ik ook mag zijn, zal voortaan altijd meetellen! En die van jullie? 

Zuid-Afrika kiest #2: twijfels aan verkiezingsorganisatie...

Deze flyer kreeg ik gisteren door een geel met zwart geklede student in mijn hand gedrukt, onder luidkeels gezang en dans van de rest van de groep studenten om hem heen. Niet alleen buiten, maar ook in de klas was te merken dat de verkiezingsdag er aan zat te komen. Een aantal klasgenoten liepen rond in gele ANC t-shirts en sommige hadden zelfs zelfgemaakte hoedjes met het logo van het African National Congress. Maar het is vooral geel/zwart dat de klok slaat hier op straat. Van de andere partijen is me weinig opgevallen. 

Zo ook van bijvoorbeeld de DA (Democratic Alliance), die de kleur blauw dragen. Naast de ANC zijn zij een van de andere grote partijen in de oppositie hier in Zuid-Afrika. Overal zie je het hoofd van Helen Zille, die voor presidentschap gaat, op de posters hangen, maar daar blijft het dan ook wel bij. Naast een blauw DA t-shirt, wat een van mijn teamgenootjes hier vaak draagt, heb ik weinig actie gezien onder de mensen om de DA te 'promoten'. In tegenstelling tot de vele campagne-stoeten en zangkoren in het geel voor het ANC die ik de laatste weken in de stad ben tegengekomen. Misschien ligt het aan het verschillend stem publiek van de twee partijen... Of misschien leeft de ANC hier in dit gedeelte van het land meer dan de DA...

Als ik het nieuws mag geloven, denk ik echter dat laatste. Helen Zille, partijleider DA, geeft vlak na het sluiten van de stembussen aan geen vertrouwen te hebben in de verkiezingsorganisaties. Volgens haar is er vooral in Kaapstad een gebrek aan organisatie bij de stemlokalen. Dit zou de DA wel eens stemmen kunt kosten veronderstelt ze.
Toch gek dat ze dan vooral een gebied noemt, waar de DA het minst 'leeft' onder de mensen...  Is het echt een gebrek aan organisatie of een kwestie van zichzelf proberen in te dekken voordat de resultaten bekend zijn?

Hoelang de resultaten hier op zich laten wachten weet ik niet. Ze zijn op dit moment nog niet bekend en als het op het gemiddelde Zuid-Afrikaanse tempo gaat, zal dat nog wel even duren...

PS: heb je de politieke weetjes van Zuid-Afrika al gelezen?

Zuid-Afrika kiest #1: 10 politieke weetjes

De vele politieke affiches in de stad zijn niet te missen. Niet gek, want de verkiezingen staan voor de deur. Zowel de nationale als provinciale verkiezingen vinden plaats op 7 mei a.s. Zuid-Afrika gaat dan voor de 5e keer naar de stembus. De eerste vrije verkiezingen waren iets meer dan 20 jaar geleden, in 1994. Tevens de afschaffing van de Apartheid. Wat weet jij van de politiek hier in Zuid-Afrika? Tijd voor een wist-je-dat rijtje...

1. In Zuid-Afrika worden tegelijk met de National Assembly ("Tweede Kamer") ook 9 nieuwe provinciale overheden gekozen. Men stemt hier niet op individuele kandidaten, maar voor een partij. De partijen kiezen wie van hun leden in het parlement komt.

2. De National Assembly ("Tweede Kamer") kiest de president. Dit is normaal gesproken de leider van de grootste partij, mits hij/zij al twee presidentstermijnen (van elk 5 jaar) er op heeft zitten.

3. In Zuid-Afrika moet je je als stemgerechtigde registreren om te mogen kiezen. In november 2013 stond het aantal geregistreerde kiezers op 23,1 miljoen (12,7 miljoen vrouwen en 10,4 miljoen mannen). 

4. De grootste partijen die 7 mei 2014 strijden om de meerderheid van de stemmen zijn: het ANC (zie huidige leider Jacob Zuma op het affiche op de foto hierboven), de Democratic Alliance, Congres of the People, Inkatha Freedom Party, Angang SA and de Economic Freedom Fighters.

5. Nelson Mandela was voordat hij in 1964 naar Robbeneiland verbannen werd leider van het ANC (Afrikaans Nationaal Congres). Na zijn vrijlating zette hij zijn leiderschap van deze nationalistische partij voort. Een partij van alle kleuren en voorstander van een non-raciale samenleving.

6. De eerste vrije verkiezingen in Zuid-Afrika vonden plaats op 27 april 1994. Deze dag wordt sindsdien Vrijheidsdag genoemd. 

7. Het aantal stem lokalen wordt geschat op 22.300. 

8.  In 1989, tijdens het Apartheidsregiem, bracht een 'kleine' 5,1 miljoen mensen hun stem uit (bestaande uit blanken, kleurlingen en Indiërs). In 1994, na de afschaffing van de Apartheid, brachten bijna 20 miljoen Zuid-Afrikanen hun stem uit. 

9. De meeste mensen in Zuid-Afrika stemmen wel, maar zeggen weinig vertrouwen te hebben in hun leider(s). Over het algemeen wordt er door de locals erg negatief over de politiek gesproken. Komt me bekend voor... 

10. Over dingen die me bekend voorkomen gesproken... De 'Dagga Party' in Zuid-Afrika is een one issue partij, zoals hun verkiezingsaffiche hieronder laat zien. Een issue waar wij ons in Nederland minder zorgen over hoeven te maken.