Echte Zuid-Afrikaan #5 - De toerist (Gastblog door Tijn Driessen)

De toerist. Overal in Kaapstad aanwezig. Makkelijk te herkennen en zeker onderdeel van de stad en daarmee ook Zuid-Afrika. Deze week geef ik mijn figuurlijke pen door aan Tijn Driessen. Een gastblog over zijn ervaringen als toerist in Kaapstad. 

Ik ben echt zo’n typische toerist die niet een toerist wil zijn en me er ook liever niet tussen bevind. Op een kaart kijken is verboden en de weg aan iemand vragen is natuurlijk helemaal uit den boze, laat staan een foto/selfie maken. Ik vind steden leuker als je het gewone leven kan voelen en ervaren dan dat een stad is ingericht op toerisme. Daarom ben ik liever in Gent dan in Brugge, vind ik Berlijn leuker dan Praag en zijn naar mijn mening de meeste steden in Nederland toffer dan Amsterdam. 

Juist hierom vond ik het fijn in Kaapstad. Het barst er van de verschillende mensen uit de hele wereld. Het grootste deel daarvan is er waarschijnlijk niet geboren, maar op latere leeftijd komen wonen en zal er misschien ooit weer weggaan. In plaats van de toerist uit te hangen, leeft iedereen in die stad alsof het hun eigen stad is. Ik had het geluk me constant te kunnen begeven tussen een groep mensen die tijdelijk ‘leven’ in Kaapstad. Zo kon ik rustig “proeven” in een paar van de gezellige cafés, hippe coffeebars en fijne restaurants. Een perfect masker voor een toerist die geen toerist wil zijn.

Een andere reden waarom ik een stad mooi kan vinden is om zijn gebouwen en de ligging daarvan (pleinen, steegjes e.d.). Hierop scoort Kaapstad gemiddeld. Het heeft met het nieuwe voetbalstadion, castle of good hope en wat leuke pleintjes een leuk centrum maar het is ook vooral een stad op Amerikaans model met blokken. Toch is er iets altijd nadrukkelijk aanwezig wat de stad constant machtig doet overkomen. Dat zijn de Tafelberg, Lion’shead en Signal Hill. Deze knoesten van bergen lijken te waken over de stad. Een ander groot voordeel wat de aanwezigheid van deze bergen met zich meebrengt is de mogelijkheid tot wandelen. Hiken, zoals je het tegenwoordig schijnt te moeten noemen. Hierdoor worden de mogelijke toeristische activiteiten verveelvoudigd.

Net als dat er in Berlijn stukken van de muur nog altijd te zien zijn heeft ook Kaapstad zijn ‘littekens’ van het verleden. Het door het apartheidsregime bijna volledig afgebroken District Six is nu een ruim braakliggend terrein waar een aantal hoofdwegen dwars doorheen gaan. Uiteraard is er over dit gebied ook een museum en zijn er natuurlijk tal van andere musea die je leren over het verleden wat Zuid-Afrika en Kaapstad kent.

Kortom, in Kaapstad kunnen zowel de hippe cityhopper, de sportieve hiker en de cultuursnuiver naar mijn idee genoeg voldoening halen. Op een trip naar Cape Point moest ik er toch aan geloven; een echte toeristische foto inclusief de vraag: ‘Can you take picture?’

Interview #1: Busiswa Royi - Student Events Management

Busiswa Royi, poserend in het midden van de foto (duh!), is een klasgenoot van ons waar we veel mee hebben samengewerkt en zijn opgetrokken. We zijn nu ongeveer 4 maanden verder, dus tijd om onze houding ten opzichte van de locals te evalueren. Wat vind Busiswa van ons exchange studenten? Kunnen we ons zelf na al die tijd ook "Echte Zuid-Afrikanen" noemen? In een kort interview geeft ze haar mening. 

Can you introduce yourself shortly to my reader?

I am Busiswa Royi from Stellenbosch in South Africa. I am studying at Cape Peninsula University of Technology, doing second year in Events Management.

What do you like about us?

You are hard workers, have warming smiles and are very friendly.

Do you think we have weird habits?

Yes, you drink cappuccino all the time... Even if it is 30 degrees! 

Can you describe a typical exchange student? 

Most exchange students exclude themselves from the other students and they tend to look like nerds. 

In what way are we comparable and/or different from that description?

You guys are different, because you interact a lot with students. You are hardworking and still cool at the same.

Are we changed in the last couple of months? In what way?

Yes, in the beginning you didn't interact that much. But after a while you stopped excluding yourselves from the other students. You have been interacting with most students in class, which we really like. 

Do you think we can be real South Africans? Why?

Yes, I think students from different classes won’t be able to tell if you are exchange students or "one of the local students", unless we tell them. I think you fit in our class like any other South African.

Echte Zuid-Afrikaan #4: Xhosa-man

Op school hebben we een aantal jongens rondlopen in colbertjes, nette blouses, gebreide truien en typische hoedjes. Ze dragen niet precies hetzelfde, maar het is duidelijk dat het eenzelfde kledingstijl is. Mijn klasgenoten hebben me uitgelegd dat ze van de subgroep "Xhosa", uit het zuidoosten van Zuid-Afrika komen. Zodra jongens binnen deze cultuur 18 jaar oud zijn moeten ze een besnijdenis ritueel ondergaan. Daarvoor moeten ze o.a. een maand lang in de jungle leven en hun gezicht wit schminken zoals de jongen hier boven op de foto. Na dit ritueel verandert ook hun kledingstijl, die voor hen uitstraalt dat ze echte mannen zijn geworden. 

Xhosa is naast een groep mensen ook een taal. Voor ons als Nederlanders onmogelijk te verstaan of te spreken, want bepaalde letters worden gesproken d.m.v. het klikken van de tong. Er zijn drie basis kliks:

1. C - dentale klik, zoals in 'tsk, tsk, nee, dat mag niet!'
2. X - laterale klik, zijdelingse klak die men wel gebruikt om paarden mee aan te sporen
3. Q - palatale klik, die klinkt als het ontkurken van een champagnefles.

Geloof me, ze hebben het me geprobeerd te leren, maar dat kost jaren voor je dat onder de knie kunt hebben. 

Alle Xhosa-sprekende mensen zijn weer verdeeld in verschillende subgroepen, ieder met hun eigen rituelen en gewoontes, waarvan de gelijknamige Xhosa ook een groep is. Nelson Mandela behoorde ook tot deze Xhosa cultuur.
Een van de rituelen van deze stam is het 'man worden'. Jongens die 18 jaar worden gaan met een groep van 15 - 30 jongens, onder begeleiding van een aantal oudere mannen, voor een maand de natuur in. Het belangrijkste onderdeel van dit ritueel is de besnijdenis, hoewel dit in totaal maar 5 minuten duurt. Niemand wordt gedwongen om het te ondergaan, maar het wordt wel van iedere jongen verwacht binnen families. 

Zodra de jongens de tocht naar de 'besnijdenis-dokter' beginnen, moeten ze hun gezichten wit schminken en hun lichaam in een wollen deken wikkelen. Ze mogen pas weer terug naar huis zodra de wond van de besnijdenis helemaal geheeld is. 

Eenmaal terug thuis wordt het groots gevierd met vrienden en familie. De jongens, die dan officieel man zijn geworden, moeten een formeel pak en hoed dragen en hun gezicht wordt rood geschminkt voor nog een maand. Dit laat zien dat ze zijn besneden. De formele kledingstijl blijven ze ook daarna nog dragen.

Echte Zuid-Afrikaan #2: De werkloze

Een sollicitatiegesprek aan de rand van de weg is hier orde van de dag. Ze zitten in groepjes te wachten op de stoeprand. In het groen, rood, blauw of wit. Ben je op zoek naar een schilder? Spreek iemand aan in een witte overal. Wil je een heg gesnoeid hebben in de tuin? De mannen in het groen zijn je maar al te graag van dienst. Problemen met elektriciteit of andere technische zaken? De vriendelijke man hierboven in het blauw is een van je kandidaten. Een algemeen klusje waarvan je zelf geen zin hebt om het op te knappen? Rood.

Het lijkt misschien heel bot geschetst, maar zo simpel gaat het er wel aan toe. Het enige wat je hoeft te doen is iemand aanspreken, hem het werk vertellen dat gedaan moet worden en er kan onderhandeld worden over een loon. Dit is meestal niet een prijs waar je u tegen zegt, omdat er genoeg andere in de rij staan om de job aan te nemen. Dus ook voor een veel te laag tarief wordt ja gezegd. Hoewel aan de andere kant het hele gebeuren totaal niet simpel is, omdat de werkloosheid hier in Zuid-Afrika een groot probleem is. Een groot gedeelte van hen probeert niet eens meer aan werk te komen. Ze hebben al tevergeefs vele pogingen gedaan. In de townships zitten vele van hen zelfs spelletjes te spelen om hun tijd te verdoen. 

De werklozen die hier uiteindelijk werk vinden, krijgen bijna altijd zwart uitbetaald. Dat betekent dus ze hun hele leven lang geen pensioen opbouwen. Het is een ware survivaltocht van klus naar klus...